Anatomija i topografija jetre

Jetra se nalazi u desnom gornjem dijelu trbuha. Ona ima tri strane: gornju, koja je ispupčena, donju koja leži na debelom crijevu i želucu, i, zadnju, kojom je jetra srasla za dijafragmu. Spoj gornje i donje strane predstavlja ivicu jetre, koja se lako napipa, kada je jetra uvećana ili spuštena. Na gornjoj strani jetre nalazi se srpasta veza, koja vezuje jetru za dijafragmu. Ta veza dijeli na dva velika režnja, desni, koji je veći i lijevi, koji je manji. Kroz donju stranu jetre ulaze u jetru grane hepatične arterije i vene porte. Kroz hilus jetre (vrata jetre) izlaze dva glavna žučna kanala jetre, koji se izvan jetre spajaju u glavni jetrin kanal-ductus hepaticus, a kada se on spoji sa kanalom koji izvodi žuč iz žučne kesice-ductus cysticus, nastaje sabirni žučni kanal ductus holedochus, koji dovodi žuč u dvanaestopalačno crijevo.

Klinički veličina jetre može se mjeriti veličinom desnog i lijevog režnja-ultrazvuk je suverena metoda za određivanje veličine jetre, ali i promjena u njoj. Perkusijom, u medioklavikularnoj liniji i palpacijom pod desnim rebarnim lukom određuje se gornja i donja granica jetre (gornja granica je na VI rebru, a donja granica ne treba da pređe rebarni luk u medioklavikularnoj liniji). Dijametar jetre u sagitalnom smjeru iznosi 10-11 cm. Jetra se palpira pod desnim rebarnim lukom ako je spuštena-tada je i gornja granica na VII rebru, ali ako je uvećana-u slučaju hepatomegalije, ona je gore i na IV rebru, a prelazi rebarni luk za cijelu šaku i više (ispunjava desni hipohondrijum, epigastrijum, pa čak i lijevi hipohondrijum-pa se može sumnjati i na uvećanje slezene). Desni lobus jetre je oko šest puta veći od lijevog u odraslih osoba. Oba lobusa su jasno podijeljena sa ligamentum Falciforme hepatis. Na donjoj strani jetre (facies inferior), nalazi se treći lobus jetre, koji je mnogo manji-lobus quadratus (smješten između žučne kesice i lig. teresa), a na zadnjoj strani (facies posterior), uz donju šuplju venu-lobus caudatus, koji svoju vensku krv drenira direktno u venu cavu inferior, a ne kroz ostale hepatičke vene. 

Krvotok jetre

Jetra ima dva aferentna krvna sistema (portnu venu i hepatičku arteriju) I jedan eferentni krvotok (hepatičke vene). Portna vena (v. Portae) nastaje iz tri glavna venska krvna suda-slezinske, donje i gornje mezentrijske vene-i na taj način prikuplja krv iz slezine, želuca, tankog i debelog creva, žučne kesice i pankreasa i dovodi je u jetru. U glavno stablo portne vene ulijevaju se direktno pilorusna, cistička i koronarne gastrične vene. Otuda u cirozi jetre, koja je najčešći uzrok portne hipertenzije zbog zastoja u jetri i povećanog pritiska krvi na zidove vena (tako da se stvaraju kolaterale-sindrom venskih varikoziteta). U hilusu jetre, ad portam hepatis, portna vena se grana najčešće u desnu i lijevu granu.Ogranci vene porte u parenhimu jetre imaju dalji segmentni raspored, što ima i veliki klinički značaj. Krv koja dolazi preko vene porte u jetru donosi resorbovane nutritivne ali i toksičke materijale iz cijelog crevnog područja, a zahvaljujući posebnoj mikrocirkulaciji u jetri omogućuje se direktan dodir sa hepatocitima i sa Kupfferovim ćelijama. Hepatička arterija (a. hepatica) predstavlja nutritivni sistem svih tkiva jetre, donoseći u jetru arterijsku krv, zasićenu kiseonikom. U hilusu jetre, a. Hepatica, kao i portna vena dijeli se u dvije grane-za desni i lijevi režanj jetre. Hepatičke vene (vv. hepaticae) predstavljaju eferentni drenažni sistem, koji počinje sa centralnim venama u svakom lobusu i prazni se u donju šuplju venu na zadnjoj površini jetre.

Cirkulacija kroz parenhim jetre, tj. mikrocirkulacija jetre obavlja se kroz fino grananje dovodnog krvnog sistema u sinusoide, arteriole i kapilare i kroz odvod krvi iz sinusoida direktno u centralne, zatim sublobulske i druge veće hepatičke vene iz jetre.


Jetra


Grad Banja Luka
Prijavite se Facebook stranicu Udruženja
Hoffmann la Roche
 
     
 
Novosti    O nama    Hepatitis    Jetra    Savjeti    Pregled pojmova    Sponzori